İngilis Dilində Zamanlar


Online ingilis dili tədrisində Azərbaycanın ən effektli təhsil sistemi Azəringiliscə'dən ödənişsiz sınaq dərsi almaq üçün klikləyin!

Azəringislicə'nin ödənişsiz sınaq dərsinə qatılın!

İngilis dilindəki zamanlar Türk dilindəki zamanlardan fərqlidir. Məsələn, keçmiş zaman hadisələrin gedişatına və nəticələrinə görə ingilis dilində bir çox şəkildə ola bilər. Bu yazıda hamısını misallarla göstərəcəyik.

Simple Tense (Sadə Zaman)

Simple Present (İndiki sadə Zaman)

Positive Form:   I, we, you, they (və ya cəm halındaki isimlər) + fel

Məsələn:

I drink water.
– We eat meal.

He, she, it (və ya tək isimlər) +  fel (s) hərfi gəlir.

Məsələn:

He drinks water.
– She eats meal.

Azəringiliscə proqramı ilə ingilis dilinizi inkişaf etdirin.

Negative Form: I, we, you, they (və ya cəm isimlər) + do not (don’t) + fel .

Məsələn:

I do not (don’t) drink water.
– They do not/(don’t) eat meal.

He, she, it (və ya tək isimlər) + does not (doesn’t) + fel

Məsələn:

He does not(doesn’t) drink water.
– She does not(doesn’t) eat meal.

Question Form: Do + I, we, you, they (və ya cəm isimlər) + fel?

Məsələn: 
– Do you drink water?
– Do they eat meal?

Does + he, she, it (və ya tək isimlər) + fel(yalın halı)?

Məsələn:

Does it drink?
– Does he eat meal?

Simple Present Tense indiki sadə zaman mənasını verir. Yəni ümumiyyətlə edilən hərəkətlər üçün istifadə edilir. Heç vaxt edilməmiş hərəkəti də demək üçün istifadə edilə bilər:

  1. Gündəlik işlərdə/Daima edilən hərəkətlərdə:

I watch football match every weekend.
– She washes the dishes everyday.

  1. Daimi və ya ümumiyyətlə edilən hərəkətlərdə:

She lives in New York.
– They go to Antalya every summer.

  1. Qayda halını almış hərəkətlərdə:

Water boils at 100C.
– Hazelnut grows in Black Sea region.

  1. Nağıl və Hekayələrdə:

Princess lives in big castle.
– The boy goes market and buys chocolate for himself.

İndiki sadə zamanda istifadə edilən zaman zərfləri:

Never (heç vaxt)
Rarely-Seldom (nadir)
Sometimes (b
əzən)
Usually (ad
ətən)
Often-Frequently (tez-tez)
Always (h
ər zaman)

Bu vaxt zaman zərfləri əvəzlik ilə fel arasında işlədilir.

Məsələn:

I never eat chicken.
– I sometimes go to beach.
– I always play computer games.

Bir də bu zaman zərflərinə əlavə olaraq istifadə edilənlər də var:

Every day/week/month
Once/Twice/Three times a day/week/month

Daily/annually/weekly kimi nümunələr.

Simple Past (Keçmiş zaman)

Positive Form:

I, he, she, it, we, you, they + qaydalı fel (-ed əlavəsi alır), qaydasız fel dəyişir. (ikinci halı- Vkullanılır)

Məsələn:

I watched TV last night.
– He saw a lion in the zoo.

Birinci cümlədə istifadə olunan “watch” feli qaydalı olduğu üçün sonuna –ed əlavə edildi.

İkinci cümlədə isə “saw” feli “see” felinin ikinci halıdır. Yəni görmək mənasını verən “see” feli qaydasız fel olduğu üçün bu cür dəyişir.

Bəs qaydalı və ya qaydasız felləri necə seçə biləcik? Qaydasız felləri və ikinci hallarını əzbərləməklə. Digərlərinə onsuzda –ed artırılır.

Negative Form:

I, he, she, it, we, you, they + did not (didn’t) + fel (normal halı – qaydalı və ya qaydasız-fərqi yoxdur)

Məsələn:

I didn’t watch tv last night.
– He did not see a lion in the zoo.

Question Form:

Did + I, he, she, it, we, you, they + fel (normal halı – qaydalı və ya qaydasız-fərqi yoxdu) ?

Məsələn:

Did you watch tv last night?
– Did he see a lion in the zoo?

ən çox istifadə edilən qaydasız fellər və ikinci halı:

do (etmək) — did
eat (yem
ək) — ate
feel (hiss etm
ək) — felt
find (tapmaq) — found
get (almaq) — got
give (verm
ək) — gave
go (getm
ək) — went
have (sahib olmak) — had
hear (eşitm
ək) — heard
know (bilm
ək) — knew
leave (t
ərk etmək) — left
make (düz
əltmək) — made
read (oxumaq) –- read
say (söyl
əmək) — said
see (görm
ək) — saw
take (almaq) — took
tell (dem
ək) — told
think (düşünm
ək) — thought
write (yazmaq) — wrote

İngilis dilində keçmiş zaman harada işlədilir:

1) Keçmiş bitmiş hərəkətlər üçün/ Keçmişdəəyyən bir zamanda bitmiş (:

He went to Fenerbahce match yesterday.

2) Birbirinin ardınca baş verən hadisələr:

He came home, sat on sofa and turned on the TV.

3) Keçmişdəki adətlərdən danışanda:

He wore a brace on his teeth as a boy.

Keçmiş zamanda istifadə edliən zaman zərflərının bəziləri;

Yesterday
Two days/weeks/months….ago
Last night/week/month/year…
In 1960
In the the 1960s
At that time, at the time
Between 1960 and 1990
In the past
From 1990 to 2000
During the 1960s

Simple Future (Gələcək zaman)

Positive Form:

I, he, she, it, we, you, they + will (köməkçi fel) + fel

Məsələn:

I will eat my meal later.
– She will do her homework tomorrow.

Negative Form:

I, he, she, it, we, you, they + will not (won’t) + fel

Məsələn:

I will not (won’t) eat my meal later.
– She will not (won’t) do her homework tomorrow.

Question Form:

Will + I, he, she, it, we, you, they + fel?

Məsələn:

-Will you eat your meal later?
-Will she do her homework tomorrow?

İndi isə gələcək zamanın harada işlədildiyinə baxaq:

1) Təxmini, ümid edilən:

In 2030, population of Turkey will be doubled.
– I hope she will pass exams.
– I promise you will get more salary when I am elected.

2) Danışdığımız anda qərar verilən-planlaşdırılmamış zamanlarda:

Today is mother’s day.
– Really? I will call mum immediately.
– Then maybe I will get a flower for her.

3) Gələcəkdə mütləq olacaq hərəkətlər:

I will be 27 next year.

4) Könüllülüklə edilən hərəkətlər:

I will do his homework.
– She will help you to paint gladly.

Gələcək zamanda istifadə edilən bəzi zaman zərflərı;

Tomorrow, tomorrow morning, etc.
Two weeks/months/years later
In 2050
Soon
In the following week/month/year
Next day/week/year
before long
in/withing two weeks etc.

Progressive-Continous Tenses (Davamedici Zamanlar)

Present Continous Tense (İndiki davamedici Zaman)

Positive Form:

I + am

He, She, It + is + fel (ing şəkilçisi alır)

We, You, They + are

Məsələn:

I am doing my homework.
– He is watching a movie right now.

Negative Form:

I + am + not + fel (ing şəkilçisi alır)
He, She, It + is not (isn’t) + fel (ing ş
əkilçisi alır)
We, You, They + are (aren’t) + fel (ing ş
əkilçisi alır)

Məsələn:

I am not doing my homework.
– He is not (isn’t) watching a movie right now.

Question form:

Am + I + fel (ing şəkilçisi alır)
Is + he, she, it + fel (ing ş
əkilçisi alır)
Are + we, you, they + fel (ing ş
əkilçisi alır)

Məsələn:

Are you doing your homework?
– Is he watching a movie right now?

İndiki davamedici zaman harada işlədilir:

1) Hal-hazırda başverən hadisələr üçün:

Julia is sleeping at the moment.

Burda xüsusən işlədilən zaman zərfləri bunlardır;

Now, at the moment, currently

2) Müvəqqəti hərəkətlərdə:

I am staying with a friend for a few days.

Burda xüsusən işlədilən zaman zərfləri bunlardır;

At the moment, these days, for a few days

3) Pis vərdişlərdə:

You are always losing your keys!

Burda xüsusən işlədilən zaman zərfləri bunlardır:

Always, constantly, forever

4) Qəti/ Planlanan hərəkətlər:

I am going to concert tonight.

Burda xüsusən işlədilən zaman zərfləri bunlardır:

Tonight, later, this weekend

Past Continous Tense

Positive Form:

I, He, She, It + was + fel (ing şəkilçisi alır)

We, You, They + were + fel (ing şəkilçisi alır)

Məsələn:

I was doing my homework.
– They were watching a movie right now.

Negative Form:

I, He, She, It + was not (wasn’t) + fel (ing şəkilçisi alır)
We, You, They + were (weren’t) + fel (ing ş
əkilçisi alır)

Məsələn:

I was not doing my homework.
– They were not (wasn’t) watching a movie.

Question form:

Was + I, he, she, it + fel (ing şəkilçisi alır)

Were + we, you, they + fel (ing şəkilçisi alır)

Məsələn:

Were you doing your homework?
– Was he watching a movie?

Keçmiş zamanın bu forması “edirdim” kimi tərcümə edilir.

Keçmiş zaman zərflərinin hamısını istifadə edə bilərsiniz.

1) Keçmişdə müəyyən vaxt davam etmiş hərəkətlər üçün

Everybody was sleeping last night.
– I was trying to finalise my project yesterday.

2) Keçmişdə bölünmüş hərəkətlər:

When the bomb exploded, tourist were visiting the museum.
– The electricity went out as we were watching the match.

3) Keçmişdə eyni anda edilmiş hərəkətlər üçün:

While I was cooking, my son was watching me.
– They were having dinner while I was taking shower.

4) Get-gedə artan hərəkətlər üçün:

Her health was getting better day by day.

Burda xüsusən işlədilən zaman zərfləri bunlardır;

Day by day, gradually, more and more

Future progressive Tense

Positive Form:

I, he, she, it, we, you, they + will + be fel ( -ing şəkilçisi gələcək)

Məsələn:

This time tomorrow I will be traveling to London.

Negative Form:

I, he, she, it, we, you, they + will not (won’t) + be fel ( -ing şəkilçisi gələcək)

Məsələn:

This time tomorrow I will not (won’t) be traveling to London.

Question Form:

WilI + he, she, it, we, you, they   + be fel (-ing şəkilçisi gələcək)?

Məsələn:

Will you be traveling to London this time tomorrow?

Gələcək davamedici zamanın istifadə edildiyi yerlər:

1) Gələcəkdə müəyyən bir zamanda davam etməkdə olan bir hərəkət üçün:

At this time next year, we will be living in Spain.

2) Daha əvvəlcədən planlanmış gələcək hərəkətlər üçün:

For my brother’s wedding, I will be wearing this suit.

Bu zamanda xüsusilə istifadə edilən zaman göstəriciləri;

This time tomorrow / at this time next year gibi zaman göstəriciləridir. Gələcək zaman üçün istifadə edilən digər zaman zərfləri də əlbəttə bu mövzuda istifadə edilə bilər.

Perfect Tenses(Bitmiş zamanlar)

Present Perfect Tense

Positive Form:

I, we, you, they   + have + V(qaydasız felin üçüncü halı)

(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

He, she, it + has + V(qaydasız felin üçüncü halı)

(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

Məsələn:

I have bought this house.
– She has seen this subject before.

Negative Form:

I, we, you, they   + have not (haven’t) + V(qaydasız felin üçüncü halı)
(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

He, she, it + has not (hasn’t) + V(qaydasız felin üçüncü halı)
(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

Məsələn:

I have not (haven’t) bought this house.
– She has not (hasn’t) seen this subject before.

Question Form:

Have + I, we, you, they   + V(qaydasız felin üçüncü halı) ?
(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

Has + He, she, it + V(qaydasız felin üçüncü halı) ?
(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

Məsələn:

Have you bought this house?
– Has she seen this subject before?

Present Perfect’in istifadə edildiyi yerlər:

1) Keçmişdə zamanı müəyyən olmayan hallar üçün:

I have been in Istanbul twice.
– She has finished her homework.

2) İndi mövcud olan hala təsir edən zamanlar üçün:

I have lived in Ankara for 5 years now.
– Since 1990, they have produced a lot of new devices.

3) Təkrarlanan hallar üçün(keçmiş zamanda):

I have called you so many times.

4) Təcrübə, daha əvvəl yaşanmış hallar üçün:

Have you ever eaten Chinese food?
– I have never been abroad.

Past Participle yəni felin 3-cü formalarının əksəriyyətini göstərən cədvəlimiz. Bunlar qaydasız fellərdir. Qaydalı fellərin isə 3-cü halı olmadığından onlara sadece –ed əlavə olunması kifayətdir. Buradakı Vfellərini digər zamanlarda felin 3-cü halı lazım olduğunda işlədə bilərsiniz.

Verb, Past Simple(V2), Past Participle (V3)

do (etmək), did, done
eat (yemək), ate, eaten
feel (hiss etmək), felt, felt
find (tapmaq), found, found
get (almaq), got, got
give (vermək), gave, given
go (getmək), went, gone
have (sahib olmaq), had, had
hear (eşitmək), heard, heard
know (bilmək), knew, known
leave (ayrılmaq), left, left
make (etmək), made, made
read (oxumaq), read, read
say (demək), said, said
see (görmək), saw, seen
take (almaq), took, taken
tell (danışmaq), told, told
think (düşünmək), thought, thought
write (yazmaq), wrote, written

İndi isə Present Perfect mövzusunda istifadə olunan zaman göstəricilərinə diqqət yetirək:

Since + period of time
For + period of time
For …. now
So far
Up to now
To date
Ever, never
Yet (inkar – sual)
Already
Just
Recently
Lately

Past Perfect Tense

Positive Form:

I, he, she, it we, you, they + had + V(qaydasız felin üçüncü halı)

(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

Məsələn:

When he arrived home, everybody had already eaten the dinner.

Negative Form:

I, he, she, it we, you, they + had not (hadn’t) + V(qaydasız felin üçüncü halı)

(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

Məsələn:

When he arrived to home, everybody had not (hadn’t) already eaten the dinner.

Question Form:

Had + I, he, she, it we, you, they   + V(qaydasız felin üçüncü halı) ?

(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

Məsələn:

Had everybody already eaten the dinner, when he arrived to home?

Past perfect Tense’ in istifadə olunduğu yerlər:

1) Keçmişdə yaşanmış / həyata keçmiş iki hadisədən hansının birinci baş verdiyini müəyyən etmək üçün:

By the time they arrived, we had already had our meal.
– The train had left before we arrived at the station.

2) Reallıqdan uzaq olan hallar üçün / Kaş ki:

My father took us to the cinema last night. I wish he had taken us to the match instead.

3) –mış kimi/ sanki :

He acts as if he hadn’t killed the man, but he is the murderer.

Xüsusilə Past Perfect Tense-də istifadə edilən zaman göstəriciləri ;

Before
After
By the time + past time
As soon as
Once
By + past time (year, day etc.)
Prior to

Future Perfect Tense

Positive Form:

I, he, she, it we, you, they + will have + V3 (qaydasız felin üçüncü halı)

(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

Məsələn:

I will already have eaten when they arrive.

Negative Form:

I, he, she, it we, you, they   + will not (won’t) have + V(qaydasız felin üçüncü halı)

(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

Məsələn:

-I will not (won’t) already have eaten when they arrive.

Question Form:

Will + I, he, she, it we, you, they   + have V(qaydasız felin üçüncü halı) ?

(Ya da qaydalı felin sonuna –ed şəkilçisi gətirilir)

Məsələn:

-Will you have already eaten when they arrive?

Future Perfect’in kullanıldığı yerler:

1) Gələcəkdə müəyyən bir zamandan əvvəl bitmiş hadisələrdən bəhs edərkən:

By Friday, I will have finished my Project.
– In two weeks, the lessons will have started.

İstifadə edilən zaman göstəriciləri;

By + future time (year,day,week etc.)
In + future time (year,day,week etc.)

Tomorrow
By then
Next year
The end of this year

Digər gələcək zaman göstəriciləri də istifadə edilə bilər.

Perfect Continous Tenses

Present Perfect Continous Tense

Positive Form:

I, we, you, they + have been + fel (-ing şəkilçisi alır)

He, she, it + has been + fel (-ing şəkilçisi alır)

Məsələn:

I have been living in Ankara for 10 years
– That shop has been making the best cakes since 1980

Negative Form:

I, we, you, they + have not (haven’t) been + fel (-ing şəkilçisi alır)
He, she, it + has not (hasn’t) been + fel (-ing şəkilçisi alır)

Məsələn:

I have not (haven’t) been living in Ankara for 10 years
– That shop has not (hasn’t) been making the best cakes since 1980

Question Form:

Have + I, we, you, they + been fel (-ing şəkilçisi alır) ?
Has + He, she, it + been fel (-ing şəkilçisi alır) ?

Məsələn:

Have you been living in Ankara for 10 years?
– Has that shop been making the best cakes since 1980?

Present Perfect Continous istifadə edilən yerlər:

1) Keçmişdə başlamış hələ də davam edən hərəkətlər üçün:

I have been learning English for five months.
– They have been watching TV since 6 o’clock.

2) Yeni bitən və təsiri hələ bitməyən hərəkətlər:

She looks exhausted. She has been working all day.
– Your eyes are red. Have you been playing computer?

Bu konuda istifadə edilən zaman göstəriciləri Present Perfect konusunda istifadə edilən zaman göstəriciləriylə eynidir. Yəni;

Since + period of time
For + period of time
For …. now
So far
Up to now
To date
Ever, never
Yet (olumsuz – soru)
Already
Just
Recently
Lately

Past Perfect Continous Tense

Positive Form:

I, he, she, it we, you, they + had been + fel (-ing şəkilçisi alır)

Məsələn:

By the time I got home, he had been sleeping for an hour.

Negative Form:

I, he, she, it we, you, they + had not (hadn’t) been + fel (-ing şəkilçisi alır)

Məsələn:

By the time I got home, he had not (hadn’t) been sleeping for an hour.

Question Form:

Had + I, he, she, it we, you, they + been fel (-ing şəkilçisi alır) ?

Məsələn:

Had he been sleeping for an hour by the time you got home?

Past Perfect Continous-un işlədildiyi yerlər:

1) Keçmişdəki hərəkətə / hərəkətin başlanğıcına qədər davam edən müddət üçün (iki keçmiş hərəkət arasında):

When she came, I had been waiting for half an hour.

2) keçmişdə bitmiş lakin təsiri hələ də görünən hərəkətlər üçün:

She was very tired. She had been working all day.

Bu mövzuda istifadə edilən zaman göstəriciləri Past Perfect mövzusunda istifadə edilən zaman göstəriciləriyle eynidir. Yəni;

Before
Prior to
After
By + past time (year, day etc.)
By the time + past time
Once
As soon as
For
Since

Future Perfect Continous Tense

Positive Form:

I, he, she, it we, you, they   + will have been + fel (-ing şəkilçisi alır)

Məsələn:

In 2020, I will have been working for this company for 20 years.

Negative Form:

I, he, she, it we, you, they   + will not (won’t) have been + fel (-ing şəkilçisi alır)

Məsələn:

In 2020, I will not (won’t) have been working for this company for 20 years.

Question Form:

Will + I, he, she, it we, you, they   + have been fel (-ing şəkilçisi alır) ?

Məsələn:

In 2020, will you have been working for this company for 20 years?

Future Perfect Continous’un kullanıldığı yerler:

1) Gələcəkdə bir işi etməyə neçə müddət davam etdiyimizi göstərmək üçün:

In October, he will have been working here for a year.

Bu mövzuda istifadə edilən zaman göstəriciləri Future Perfect mövzusunda istifadə edilən zaman göstəriciləriylə eynidir. Yəni;

By the end of the night, he will have been performing for 5 hours.

By + future time (year,day,week etc.)
In + future time (year,day,week etc.)
Tomorrow
By then
Next year
The end of this year

Digər gələcək zaman zərfləri da istifadə edilə bilər.

 

Azəringiliscə proqramı ilə ingilis dilinizi inkişaf etdirin.

Recent Content

İngilizcenizi Geliştirin

Türkiye'nin %100 başarı garantili tek online İngilizce kursunu ücretsiz deneyin.